دانش چیست و مدیریت دانش به چه معناست ؟
غالبا در حوزههاي گوناگون علمي ، هر واژه با توجه به شرايط استفاده از آن ، به گونهاي خاص معنا ميشود ؛ اين موضوع براي دانش نيز صادق ميباشد . با وجود آنكه واژه دانش در فلسفه ، روانشناسي و جامعهشناسي نيز معاني خاص خود را دارد - كه تلفيقي كاربردي از آنها در مديريت دانش نيز به كار برده شده - اما تاكنون مفهومشناسي در رابطه با واژه دانش در مديريت به شكلي فراگير صورت نپذيرفته است . (Wiegard,1996)
در هر حال ، آنچه مسلم است آنست كه ميتوان با آشنايي با تعاريف گوناگون ، ابعاد و مصاديق اين امر را بيشتر شناخت و آن را بهتر به كار گرفت . در اين گام برآنيم تا با ارائه تعاريف گوناگون از دانش و نيز مديريت دانش در گام آتي ، ابعاد و ديدگاههاي ارائه شده در اين زمينه بهتر شناخته شود .
تعريف دانش :
دامنه تعاريف ارائه شده در مورد دانش ، از كاربردي تا مفهومي و فلسفي و از نظر هدف ، محدود تا گسترده را شامل ميشود . برخي تعاريف دانش به شرح زيرند :
Ø دانش ، اطلاعات كاربردي و سازماندهي شده براي حل مسائل است . (ولف)
Ø دانش ، اطلاعاتي سازماندهي و تجزيهوتحليلشده است كه ميتواند قابلدرك و نيز كاربردي براي حل مساله و تصميمگيري باشد . (تورين)
Ø دانش ، شامل حقايق و باورها ، مفاهيم و انديشهها ، قضاوتها و انتظارات ، متدولوژي (روششناسي) يا علم اصول و نحوه انجام فنون است . (ويگ)
Ø دانش ، مجموعهاي از نگرشها ، تجربيات و مراحليست كه به صورت درست و صحيح ، كنار يكديگر قرار گرفتهاند ؛ ازينرو راهنماي مناسبي براي افكار ، رفتارها و ارتباطات ميباشد . (روم.ون دراسپك و اسپيكروت)
Ø دانش ، استدلال در باب اطلاعات و دادهها براي دستيابي به كارايي ، حل مسائل ، تصميمگيري ، يادگيري و آموزش است . (بكمن)
Ø دانش سازماني ، اجتماعي از سرمايههاي متمركز انساني ، سرمايههاي استعدادهاي فكري و سرمايههاي ساختار ميباشد . (بروكينگ)
Ø دانش سازماني ، به اطلاعات پردازش شده و جاسازي شده از جريانات عادي و مراحلي كه قابليت اقدام دارند و نيز دانش به دست آمده به وسيله سيستمهاي سازماني ، مراحل ، توليدات ، قوانين و فرهنگ اطلاق ميگردد .
تعاريف فوق و مفاهيم بكار رفته در آنها به خوبي بيانگر نقش پراهميت دانش در برنامهريزيها ، تصميمگيريها و پيادهسازي راهكارها در راستاي حل مسائل گوناگون ميباشند و اين خود ، توجه ما را به موضوع مديريت دانش معطوف ميدارد ؛ در اين راستا در گام آتي با مديريت دانش آشنا خواهيم شد ...
مديريت دانش به چه معناست ؟
كمي بيش از ده سال از عمر ابداع مفهوم كلي مديريت دانش ميگذرد و در اين مدت ، تعاريف گوناگوني در اين خصوص ارائه گرديده كه هر يك ابعادي از اين موضوع را نمايش ميدهند . در اين گام به بيان مهمترين اين تعاريف ميپردازيم :
Ø مديريت دانش ، كسب دانش درست براي افراد مناسب در زمان صحيح و مكان مناسب است ، بهگونهايكه آنان بتوانند براي دستيابي به اهداف سازمان ، بهترين استفاده را از دانش ببرند . (پترش)
Ø مديريت دانش ، بنايي سنجيده ، صريح و اصولي براي تجديد و استفاده از دانش در جهت افزايش تاثير و بازگشت دانش مربوط به سرمايه دانشي است . (ويگ)
Ø مديريت دانش ، شامل مراحل تسخير اجتماع ديدگاههاي خبرگان و متخصصان يك شركت در هر جاييكه باشند (در بانك اطلاعاتي ، بر روي كاغذ و يا در انديشه نيروها) و پخش آن در هر جاييكه به سود بيشتري بينجامد ، ميباشد . (هي بار)
Ø مديريت دانش ، با تجزيهوتحليل و شناسايي دانش لازم و سودمند درگير بوده و در پي برنامهريزي چندبعدي و كنترل مناسب در توسعه سرمايههاي دانش ، در جهت برآورده كردن اهداف سازمانيست . (مكنتاش)
Ø مديريت دانش ، خطمشيهاي اصولي را براي يافتن ، درك كردن و استفاده از ارزش و ايجاد ارزش ، معين مينمايد . (ادل)
Ø مديريت دانش ، رسميسازي و دسترسي به تجربه ، دانش و ديدگاههاي استادانه را كه قابليتهاي جديد ، قدرت كارايي بالاتر ، تشويق نوآوري و افزايش ارزش مشتري را در پي داشته باشند ، هدف قرار ميدهد . (بكمن)
Ø مديريت دانش ، دانستن ارزش دانش ، فهم اطلاعات سازمان ، استفاده از سيستمهاي تكنولوژي اطلاعات و ارتباطات به منظور حفظ ، استفاده و كاربرد دوباره دانش ميباشد . (مديريت اسناد ، OIC)
Ø مديريت دانش ، مديريت اطلاعات و داده به همراه مهار تجربيات ضمني و نهايي افراد جهت تسهيم ، استفاده و توسعه توسط سازمان است كه به بهرهوري بيشتر سازمان منجر ميگردد . (KMTOOL)
Ø مديريت دانش ، براي برآوردهسازي نيازهاي سازماني از قبيل سازگاري ، بقا و توانايي منحصر بفرد در برابر تغييرات پيوسته و روزافزون ميباشد . مديريت دانش شامل فرايندهاي سازماني است كه به دنبال پيوستن و نيروزايي ظرفيتهاي عملياتي اطلاعات ، دادههاي تكنولوژيهاي اطلاعاتي و ظرفيت نوآوري و خلاقيت انسان ميباشند . (شبكه بيزتك)
لازم است تا به مديريت دانش به عنوان يك طرح مديريتي يكپارچه نگريسته شود كه بر هدفهاي استراتژي تمركز دارد ، بر محورهاي كسب و كار حركت مينمايد و از تكنولوژي اطلاعات ياري ميگيرد .
در مديريت دانش ميبايد كلنگري مدنظر قرار گيرد ؛ بدين معنا كه نظريهپردازي صرف ، بدون در نظر گرفتن نحوه كاربرد آن در عمل ؛ يا به عكس ، تنها توجه به عمل و تمركز بر يك مساله خاص ، هر دو كلنگري در خصوص مديريت دانش را تضعيف مينمايند .
با ارائه تعريف جامع ذيل كه متمركز بر انسان ، ساختار و فناوري بوده و كاربردي نيز ميباشد ، اين گام را به پايان ميبريم :
مديريت دانش ، فرايند كشف ، كسب ، توسعه و ايجاد ، نگهداري ، ارزيابي و بكارگيري دانش مناسب در زمان مناسب توسط فرد مناسب در سازمان است كه از طريق ايجاد پيوند ميان منابع انساني ، فناوري اطلاعات و ارتباطات و ايجاد ساختاري مناسب براي دستيابي به اهداف سازماني صورت پذيرد .
نظر به نضج تولید علم و اشاعه این آرمان مقدس,اینجانب مهرداد سیف الهی این رسالت رابه دوش گرفته تا با حداقل امکانات بتوانم وبگاهی شایسته دانشجویان مهندسی صنایع,علی الخصوص دانشجویان مهندسی صنایع دانشگاه پیام نور مرکز رشت تهیه نموده و خدمتی کارا و اثر بخش ارائه نمایم .