تاريخچه ERP به چه زماني باز ميگردد . از MRP1 تا ERP2
سير تکاملي نرمافزار ERP از يك سو به شدت متاثر از سير تكاملي سختافزارها و نرمافزارهاي کامپيوتري و از سوي ديگر متاثر از تحولات صورت گرفته در زمينه مديريت سازمانها و محيط رقابتي حاكم بر آنهاست . ERP به منظور غلبه بر مشكلات سيستمهاي عملياتي موجود در سازمانها كه از اوايل دهه 1960 ميلادي توسعه پيدا نموده بودند بوجود آمد . در اين گام به روند توسعه و تكامل ERP ميپردازيم :
دوره اول : قبل از سال 1960 ميلادی
دراين مدت نرمافزارهايي به نام BOM Processors توسعه پيدا کرده بودند که هدف عمده آنها استخراج مواد لازم براي توليد تعدادي محصول بود . اين نرمافزارها توجه چنداني به اندازه و حجم توليد و يا به تعبيري ديگر Lot Sizing نداشته و از سوي ديگر زمان تحويل اين اقلام را مدنظر قرار نميدادند . ضمنا اين نرمافزارها ، موجودي خطوط مختلف توليد و انبارها را مدنظر قرار نميدادند و به همين جهت با استفاده از آنها حجم موجودي در جريان افزايش پيدا مينمود .
دوره دوم : بين سالهای 1960 و 1970 ميلادی
در اوايل اين دهه تمرکز نرمافزاري بيشتر بر روي سيستمهاي کنترل موجودي بود . در اين مدت همچنان بيشتر از مفاهيم سنتي کنترل موجودي براي توسعه نرمافزارهاي مرتبط استفاده ميشد . اما در اواخر اين دهه مفهوم MRP يا برنامهريزي مواد موردنياز معرفي و نرمافزارMRPI توسط IBM شركت توسعه پيدا کرد . مهمترين مشکل اين نرمافزار و نرمافزارهاي مشابه ، اجراي آن بر روي Main Frame هاي گران قيمت مستقر در مراکز دانشگاهي ، نظامي و ... بود و همين امر فاصله زماني بين دو برنامهريزي را افزايش ميداد . اين سيستم بصورت برگشتي ، زمان تحويل اقلام موردنياز براي ساخت يك محصول خاص را از زمان تحويل به مشتري تا زمانيكه موردنياز براي مونتاژ شدن روي خطوط مونتاژ بود ، برنامهريزي ميكردند . سازمانها در اجراي MRPI مشكلات زيادي داشتند ؛ اين مشكلات بيشتر مشكلاتي سيستمي و ناشي از كاربران بودند تا مشكلاتي تكنولوژيك . از طرف ديگر ، اين سيستم ارتباط بين توليد و استراتژيهاي رقابتي سازمان را چندان مدنظر قرار نميداد ؛ ضمنا ظرفيتهاي توليدي سازمان چندان در اين سيستم لحاظ نميشدند .
دوره سوم : بين سالهای 1970 و 1980 ميلادی
تمرکز بر MRPI با توجه به برنامه كلان توليد يا MPSو توسعه MRP حلقه بسته . در اين سيستمها امکان بروز نارسايي در زنجيره توليد به حداقل رسيد اما همچنان اين سيستمها فقط برنامهريزي توليد را انجام داده و حمايت چنداني از ساير منابع توليد نداشتند .
دوره چهارم : بين سالهای 1980 و 1990 ميلادی
گسترش MRPI به کف کارگاه و توسعه MRPII که برنامهريزي بخش زيادي از منابع توليدي را انجام ميداد . در اوايل همين دهه سيستمهاي DRP يا سيستمهاي برنامهريزي توزيع که مستقل از MRPII عمل ميکردند وارد اين سيستم شده و عملا مشکل عدم ارتباط اين دو سيستم با يکديگر مرتفع گرديد .
دوره پنجم : بين سالهای 1990 و 2000 ميلادی و پس از آن
گسترش MRPII به ساير حوزهها و اضافه نمودن سيستمهاي پشتيبان تصميم به MRPII توسعهيافته که در تمام عرصههاي توليدي ، خدماتي ، تجاري ، توزيع و ... کارايي داشت و ظهور ERP . مشکل عمده سيستمهاي MRPII و توسعه يافتههاي آن اين بود که تنها سيستم توليدي ساخت به منظور انبار يا MTS را پشتيباني مينمود و ساير سيستمهاي توليدي را چندان پوشش نمیداد ؛ اما با ظهور ERP در حوزه توليد ، تمامي سيستمهاي توليدي تحت پوشش قرار گرفتند . بخشها ، فرايندها و وظايف مختلفي از جمله كنترل كيفيت ، نگهداري و تعميرات ، امور حسابداري ، مالي و ... به سيستمهاي توليدي متصل شده و ERP به عنوان حد فاصل سيستمهاي SCM و CRM مطرح گرديد . اين سيستم بيش از آنكه عنوان جديدي براي MRPII باشد ، به عنوان سطح بعدي در سطوح تكاملي سيستمهاي كامپيوتري طراحي شده براي پشتيباني از عمليات سازمان مطرح است .
در سال 1995 ، پديده اينترنت واردERP شد و در سالهاي 1998 تا 2000 ، EDI و ERP با يکديگر پيوند خوردند ؛ در سال 2000 اينترنت به عنوان جزيي تفکيک ناپذير از ERP محسوب و سيستمهاي ERP تحت وب توسعه يافتند که فناوري چند لايهاي در معماري سيستم اطلاعاتي را پشتيباني ميکنند . امروزه هم سيستمهاي جديدي با عنوان ERP II در حال توسعه هستند که اساس آنها وب بوده و تمرکز بسيار زيادي بر حمايت از ماژول SCM دارند و عملا در تعريف امروز ERP ، آنرا کاملا مرتبط و جداييناپذير از SCM تعريف مينمايند . قابل ذکر است که در سال 1998 بيش از بيستهزار سازمان در سراسر جهان مبلغي افزون بر هفدهميليارد دلار در زمينهERP سرمايهگذاري نمودهاند که اين رقم در سالهاي بعد بين سي تا پنجاه درصد رشد داشته و در سال 2003 به رقمي نزديک به صدميليارد دلار رسيده است .
هزينه نگهداري و بروزرساني سيستمهاي پيادهسازي شده در سال 2000 به رقمي حدود بيستودو ميليارد دلار بالغ شده که نرخ رشدي برابر سيزدهويكدهم درصد نسبت به سال 1999 داشته است (Broatch,2001) . علاوه بر اين ، طبق بررسيهاي صورت گرفته ، در حال حاضر بيش از هفتاد درصد از هزار شرکت طراز اول جهان از ديد مجله Fortune ، سيستمهاي ERP را با موفقيت پياده نموده و يا در حال پيادهسازي آن هستند . (Kraft,2001)
نظر به نضج تولید علم و اشاعه این آرمان مقدس,اینجانب مهرداد سیف الهی این رسالت رابه دوش گرفته تا با حداقل امکانات بتوانم وبگاهی شایسته دانشجویان مهندسی صنایع,علی الخصوص دانشجویان مهندسی صنایع دانشگاه پیام نور مرکز رشت تهیه نموده و خدمتی کارا و اثر بخش ارائه نمایم .